Home | Contact | Mijn account | RSS | English

Welkom bij het Netwerk Vitale Landbouw en Voeding


Het Netwerk Vitale Landbouw en Voeding (NVLV) is een landelijke vereniging bestaande uit partners (beroepsleden) en vrienden (donateurs). De vereniging ontwikkelt een praktische visie op de relatie tussen bodem- en voedselkwaliteit, met als doel een landbouw mogelijk te maken die gezond en duurzaam geproduceerd voedsel weet te leveren.

Bodems moeten daarvoor voldoende humus bevatten en zodanig beheerd worden dat het humusgehalte in de bodem minstens op peil blijft of liever nog: toeneemt!.

Zolang bodemorganismen de humus nog verwerken, spreken we van levende humus. Tijdens dat proces worden veel van de afbraakproducten alweer door de plant opgenomen, als basis voor de opbouw van vitaminen, enzymen en afweerstoffen
MDoelen
Zonder levende humus is een rijk bodemleven onbestaanbaar
Bijgevolg kunnen planten die zonder humus op die bodem groeien, geen grondstof voor volwaardig voedsel vormen omdat ze te weinig enzymen, vitaminen en afweerstoffen bevatten. Planten zijn daarvoor afhankelijk van het bodemleven. Het NVLV wil daarom de organische koolstof terug in de bodem: het is de grondstof van alle bodemleven.
Bodemleven en sporenelementen zijn sleutelfactoren voor die humusvorming.

Zonder levende humus geen koolstofkringloop en geen gezonde gewassen/voeding
Als er niet een (redelijk) constante aanvoer van schoon organisch materiaal bestaat, sterft het bodemleven langzaam af. Dat proces wordt versneld als er pesticiden worden gebruikt, met vaak zeer schadelijke effecten op aerobe bodembacteriën en schimmels. De humusvorming komt daardoor uiteindelijk tot stilstand en het humusgehalte begint vanaf dat moment terug te lopen. Bij gebruik van kunstmest wordt de overgebleven humus extra snel afgebroken, omdat het overgebleven bodemleven op zoek gaat naar de overgebleven sporenelementen (die in de kunstmest ontbreken). De bodem begint nu ook zichtbaar uit elkaar te vallen (zie foto) of wordt zo hard als beton. Dit alles betekent het einde van de organische koolstofkringloop en het begin van een domino-effect dat uitloopt op darm- en gebreksziekten bij mens en dier, plus weggespoelde of weggewaaide landbouwgronden, afhankelijk van de weersomstandigheden.MDoelen
De mens is tot veel in staat, maar humus maken kan hij niet. Humus kan in al zijn complexiteit alleen door het bodemleven gevormd worden en is van levensbelang als bufferreservoir voor het onderhouden van de koolstofkringloop. In die kringloop zet het bodemleven steeds voldoende organische koolstofverbindingen (humus) opzij, voor als de aanvoer van verse organische resten even stokt. Humus vervult ook een belangrijke functie bij de waterberging in de bodem. Zonder humus kon je vroeger maar beter emigreren. Al voor het begin van onze jaartelling zijn hele volksstammen daar achter gekomen toen zij hun landbouw steeds verder onderuit zagen gaan.

Ook nu nog zijn er stammen in het tropisch regenwoud die een stukje grond platbranden, daar een jaar of twee á drie op boeren en dan als de bodem is uitgeput weer verder trekken. Dat heet 'shifting cultivation' of 'slash and burn'. Grote volksverhuizingen zijn tegenwoordig echter geen optie meer en je kunt dus beter maar wat meer zorg aan je bodem besteden, als je tenminste niet de pech hebt dat veranderingen in het klimaat daar een stokje voor steken, of landgrabbers en corrupte overheden die samen op grote schaal lokale boeren van hun land af gooien om een ecologisch achterhaalde vorm van landbouw te beginnen. De roofbouw op nog vruchtbaar land neemt dus snel toe, want de bestaande vernietiging van industriële landbouwgronden gaat ook gewoon door: op mondiaal niveau zo'n 33 voetbalvelden/minuut.

Het bodemleven levert ook organische voedingsstoffen direct aan de plant.
In ruil voor een deel van de suikers en aminozuren die uit het blad worden aangevoerd, levert het bodemleven ook organische voedingsstoffen terug aan de wortels. Die voedingsstoffen vormen de basis voor allerlei enzymatische processen en afweermechanismen en maken de vorming van de zg. secundaire metabolieten mogelijk. Daarmee vergroot de plant zijn weerstand tegen ziekten en plagen en tegelijkertijd ook zijn voedzaamheid voor mens en dier. Het zijn deze stoffen die ook het verschil uitmaken tussen volwaardig voedsel en lege calorieën. Van alleen (geraffineerde) koolhydraten en vetten of oliën word je gegarandeerd dik, óf ziek (let op de verhouding omega-3/-6!), óf allebei*). Een teveel aan eiwitten levert een verzuring op die het lichaam op termijn veel schade doet. Alleen een vitaal gewas met alle organische nutriënten in balans geeft dus gezond voedsel en heeft bovendien geen bestrijdingsmiddelen nodig, omdat er voldoende enzymen en afweerstoffen aanwezig zijn. Die kunnen op hun beurt alleen gevormd worden als er voldoende organisch gebonden sporenelementen worden aangevoerd: daar komt het bodemleven weer om de hoek kijken. Als er glyfosaat in de bodem zit wordt dat proces verstoord, omdat glyfosaat veel sporenelementen op non-actief zet en aerobe bacteriën het leven onmogelijk maakt.
*) Het lichaam 'verbrandt' altijd eerst de koolhydraten en slaat de vetten op voor 'later'. Van ruim vet of olie gebruiken word je dus al snel te dik; voor koolhydraten geldt dat veel en veel minder, zeker als men genoeg beweging neemt en volwaardig voedsel eet. Daarin zitten allerlei enzymen en andere hulpstoffen die nodig zijn om het voedsel behoorlijk te kunnen verteren. Iemand die vooral junk food eet krijgt wel veel koolhydraten en vetten binnen, maar veel te weinig hulpstoffen. Verder zorgen te veel eiwitten voor een verzuring die het risico op kanker aanmerkelijk vergroot, zeker in combinatie met vaak voorkomende magnesiumtekorten.

Zonder humus kan de bodem niet vruchtbaar en vitaal zijn en de mens ook niet.
Dat heeft alles te maken met de afwezigheid van een florerend aeroob bodemleven.
Onder ideale omstandigheden wordt een deel van de vrijgekomen organische afbraakproducten door het bodemleven direct weer ter beschikking gesteld aan de plant. Een ander deel wordt verder omgezet in levende humus, die zich makkelijk bindt aan de aanwezige kleideeltjes. Zo ontstaat een klei-humuscomplex dat forse hoeveelheden water en voedingsstoffen kan vasthouden en een tussenstation vormt tussen verterende organische resten en krachtig groeiende, vitale planten. Het fungeert dus als een buffer die continuïteit mogelijk maakt in de aan- en afvoerprocessen van organisch materiaal. Het bodemleven kan daardoor ook tijden van schaarse aanvoer overleven en de plant zonder onderbreking blijven voorzien van ingrediënten die de vorming van allerlei complexe organische afweerstoffen, enzymen en voedingsstoffen mogelijk maken. Zonder die enzymen zijn gewassen niet goed verteerbaar, is het voedsel dat daarvan wordt gemaakt niet volwaardig en blijft het lichaam dus zitten met ballaststoffen die niet afgebroken en afgevoerd kunnen worden (obesitas, darmziekten en allergieën!).

Humus en bodemleven zijn de twee handen op de buik van de kringlooplandbouw!
Humus in de bodem is een donkere en soms wat plakkerige organische substantie, die zich vormt uit de (nog) levende inhoud van verterende cellen van plant en dier. Dit materiaal bevat componenten die makkelijk direct weer door de haarwortels van planten kunnen worden opgenomen! Dat is dus een heel directe vorm van plantenvoeding. Humus bindt zich bij voorkeur aan kleideeltjes en vormt daarmee dan het klei-humuscomplex, dat enorme hoeveelheden water en ionen kan vasthouden. De samenstelling van humus verandert voortdurend door de vele bodemorganismen die erop inwerken en er ook fysiek deel van uitmaken. De hoeveelheid humus is direct verbonden met de vitaliteit van het bodemleven en bepaalt het potentieel van de bodem gezonde gewassen voort te brengen. Wormen, schimmels en bacteriën leveren de organische lijmstoffen die de samenhang, de luchtigheid en de sponswerking van een bodem in stand houden. Humus is dus ook de perfecte garantie tegen erosie, wel vooropgesteld dat het bodemoppervlak wordt beschermd tegen de directe effecten van zon, wind en regen, met een permanente bedekking van planten of een (liefst organische) mulchlaag die het bodemleven niet alleen beschermt maar ook van voedsel voorziet.


D E -- P L A N T -- N I E T -- I N -- D E -- B R A N D, -- M A A R -- O P -- H E T -- L A N D

Voor het vastleggen van meer humus in de bodem moet de natuurlijke kringloop van organische koolstof weer op gang gebracht worden (met de 'vergeten' kennis over de bodem die in het verleden allang ontwikkeld is). Daartoe moet al het (schone) organische restmateriaal plus de ontbrekende sporenelementen weer terug op het land worden gebracht en dient er weer aandacht te komen voor de rol die het bodemleven speelt als gangmaker en motor van de koolstofkringloop. Het vereist ook dat allerlei vormen van vermijdbare CO2-uitstoot worden vervangen door koolstofsequestratie (vastleggen van koolstof) in de bodem, met daarvoor geëigende (schone) methoden. Met vermijdbare CO2-uitstoot bedoelen we in dit verband die van verbranding, onnodige vergisting en oxidatie van organische materialen (ploegen!).

Humus is voor de bodem als het ware een smeermiddel voor een soepel werkende koolstofkringloop; humus heeft voor het bodemleven dezelfde functie als olie voor een versnellingsbak. Zonder humus lopen de radertjes van de koolstofkringloop vast, terwijl een actieve koolstofkringloop nou juist (samen met de beschikbare sporenelementen) heel direct de kwaliteit van ons voedsel bepaalt. Met de volwaardigheid van ons voedsel als doel komen de randvoorwaarden voor het creëren van gunstige bodemcondities opeens in een heel ander licht te staan; in plaats van een efficiënte drogestofproductie als Heilige Graal (efficiënt alleen in termen van externe inputs) wordt het gehalte aan levende humus uitermate belangrijk, als sleutel tot
  • de productie van vitale gewassen met een hoge voedingswaarde,
  • waarbij de nutriëntenkringloop vrijwel is gesloten en
  • de verborgen of uitgestelde kosten voor de maatschappij tot 0 worden teruggebracht.

Onze vereniging wil de overgang naar efficiënte vormen van kringlooplandbouw realiseren met vernieuwende werkwijzen en bundeling van de krachten van haar leden. Op dit moment zijn er drie belangrijke aandachtsgebieden:
  1. herstellen van de organische koolstofkringloop in onze landbouwgronden, een eerste voorwaarde voor het herstellen van een humusrijke bodem waarop weer vitale gewassen kunnen groeien. Dankzij een veel hoger gehalte aan weerstandsverhogende stoffen kunnen vitale gewassen zich veel beter verweren tegen ziekten, plagen en nachtvorst en vormen zij bovendien de grondstof voor volwaardig=gezond voedsel;
  2. het primaat in de regelgeving leggen bij het sluiten van lokale nutriëntenkringlopen (en niet bij het terugdringen van stikstofverliezen, een vorm van symptoombestrijding);
  3. de lijnen tussen producenten en consumenten zo kort mogelijk maken, in een streven het volwaardige voedsel van een gezonde bodem ook zo snel mogelijk naar de consument te brengen en met zo min mogelijk verliezen.
Een uitgebreider overzicht vindt u onderaan deze pagina.

Waarom dit lijstje?
Het NVLV signaleert dat de gewassen die door de moderne landbouw worden geproduceerd steeds minder voedingsstoffen blijken te bevatten. Ze zijn dus vrijwel 'leeg' als het op voedingswaarde aankomt. Ten opzichte van nog maar enkele decennia terug zijn die verliezen opgelopen tot vele tientallen procenten. Dat geldt nog eens extra voor bewerkt voedsel (fast food en verpakt voedsel uit de supermarkt), waarin de dik makende calorieën dus overblijven, evenals allerlei kunstmatige toevoegingen met E-nummers die niets met gezondheid te maken hebben en alles met economisch getinte motieven tot het verbeteren van de houdbaarheid en het 'pimpen' van smaak, geur en kleur. Die toevoegingen worden steeds belangrijker, naarmate het gebrek aan onvervalste voedingsstoffen in industrieel geproduceerde gewassen verder toeneemt. Onvermijdelijk gevolg daarvan is dat de vraag naar het gezonde voedsel van twee, drie generaties terug steeds sterker wordt.

Wat heeft de kwaliteit van ons voedsel eigenlijk met onze gezondheid te maken?
Op termijn echt heel veel. Het kan kort of lang duren voordat een individu zich voor het eerst bewust wordt van bepaalde klachten, maar de gezondheid in het heden wordt voor een belangrijk deel bepaald (naast andere stressfactoren) door de kwaliteit van het dieet. Niet alleen in ons eigen verleden, maar ook in 2 generaties voor de onze. Onze gezondheid is dus een optelsom, in vele opzichten, waar zelfs onze ouders en grootouders een (genetisch en energetisch) aandeel in hebben (gehad).
Het voedsel van onze grootouders bevatte nog alle hulpstoffen die er ook in thuishoren: de groep van de secundaire metabolieten. Daaronder vallen niet alleen enzymen, maar ook alle geur-, smaak- en afweerstoffen. Het zijn precies dezelfde stoffen die
  1. de plant weerbaar maken en vitaal, zodat gebruik van pesticiden niet nodig is
  2. het voedsel optimaal verteerbaar maken voor mens en dier zodat alle voedingsstoffen ook benut kunnen worden
We spreken dan over een keur van (zo'n 100.000) organische verbindingen die de plant zelf aanmaakt of krijgt aangereikt van het bodemleven om de meest uiteenlopende regelfuncties te vervullen. Het bodemleven draagt de basis-ingrediënten voor deze verbindingen aan, in ruil voor suikers + aminozuren uit de haarwortels. Als we dus onze gezondheid willen verbeteren, zullen we terug moeten naar een vitale bodem waarin het bodemleven weer een belangrijke rol speelt, zodat de planten voldoende afweerstoffen kunnen aanmaken.

Veel landbouwgronden scoren steeds slechter op het punt van die vitaliteit, als gevolg van het enorme verlies aan bodemleven dat de afgelopen decennia heeft plaats gevonden. Voor de Mycorrhyza-schimmel bv. is dat verlies opgelopen tot zo'n 90%. Daardoor zijn humusgehalte en dus de natuurlijke bodemvruchtbaarheid van onze landbouwgronden schrikbarend gedaald, met navenante gevolgen voor de kwaliteit van ons voedsel. Echter ook de bodemstructuur en het wateropnemend vermogen (sponswerking) lijden onder dat humusverlies. Daardoor gaan zoutconcentraties en dus droogtestress veel te snel oplopen in droge perioden. Dit vraagt om maximale aandacht voor verbetering, die het NVLV wil bereiken met organische koolstof recyclen > bodemleven stimuleren > opbouw van humus > vitale gewassen > volwaardig voedsel.

Voor de rest van ons verlanglijstje klikt u hieronder en voor onze dromen hier

Kringlooplandbouw kan die broodnodige vitaliteit in de bodem herstellen door het bodemleven weer te activeren. Dat gaat het beste door de resten van de op dat land geproduceerde gewassen daar ook weer terug te brengen, onder toevoeging van eventueel ontbrekende sporenelementen (op basis van steenmeel of zeezout of met behulp van een organisch preparaat plus actieve kool en kleimineralen, ter stimulatie van het bodemleven). Ook kan het soms nodig zijn organische zuren (humine-, fulvinezuur) toe te dienen en vormen van bodemleven te enten die kunnen helpen de mineralen te ontsluiten. Dat laatste verklaart ook waarom het vaak enige jaren duurt voordat de natuurlijke bodemvruchtbaarheid weer terug komt: het bodemleven moet eerst weer op gang komen. De basisvoorwaarde bij dit alles is dat de aangevoerde plantenresten, compost, supplementen en (dierlijke) mest schoon zijn. Digestaat van vergisters en zuiveringsslib van onduidelijke herkomst komen dus niet in aanmerking zolang er kans op verontreinigingen bestaat, met industrieel afval (dioxines, petrochemische producten, zware metalen etc.), bestrijdingsmiddelen of antibiotica.

Wat staat ons nu te doen voor een beter bodembeheer? Het bodemleven stimuleren.
INVESTERING: meer leven in de bodem brengen, voor meer organische koolstof, meer eiwitgebonden stikstof en minder nitraten+kaliRESULTAAT: gewassen worden vitaal en het voedsel wordt volwaardig. Als toetje kan Nederland dan ook nog van de derogatie af!
  • stalmest nat/droog gescheiden behandelen en OP de bodem brengen = niet injecteren
  • beluchting van de bodem verbeteren door compactie van de bodem te vermijden
  • aanwas aeroob bodemleven stimuleren door kunstmest en bestrijdingsmiddelen achterwege te laten of i.i.g. te reduceren
  • sporenelementen beschikbaar maken (dus geen glyfosaat of GM-veevoer gebruiken!)
  • vee in ieder geval vezelrijk voeren (maar beweiden heeft de voorkeur, zodra het aeroob bodemleven weer voldoende actief is én het gras meer org. nutriënten bevat)
  1. verbeterde C/N-verhouding in de mest
  2. -> activering aeroob bodemleven
  3. -> betere stikstofconversie naar op- neembare organische voedingsstoffen
  4. -> reductie van stikstofverliezen (NH3, N2 en N2O naar atmosfeer en NO3-naar grondwater)
  5. -> vastleggen van CO2 + netto opbouw van organische stof (humus) en eiwitten + enzymen in de bodem
  6. -> groeiende planten bevatten minder kalium, nitraten en probleemschimmels
  7. -> Bestrijdingsmiddelen kunnen weg

Hoe krijgen we dat aerobe (zuurstofminnende) bodemleven weer terug?
Het spreekt (bijna) vanzelf dat we eerst de voorwaarden dienen te scheppen waaronder dat bodemleven zich optimaal kan ontwikkelen en zijn werk kan gaan doen: door organische voedingsstoffen op de bodem aan te brengen. Al in de vorige eeuw is aangetoond dat de plant heel weinig kunstmest opneemt als er organische voeding voorhanden is. Het betekent dat we planten niet meer voortdurend moeten opzadelen met an-organische zouten en rottingsproducten uit drijfmest die in veel te grote hoeveelheden in de bodem worden gebracht. In plaats daarvan zullen we het bodemleven in staat moeten stellen de verterende resten van planten en mest in een passend tempo te benutten om er weer hoogwaardige plantenvoeding van te maken, die door het bodemleven gedoseerd en op afroep kan worden aangeleverd uit (humus)voorraad. Dat vraagt veel meer beluchting en een totaal andere kijk op bemesting, waarbij niet conditionerend wordt gewerkt op planten, maar faciliterend voor de ontwikkeling van het bodemleven.

Wat doet een organische koolstofkringloop?
Koolzuurgas (CO2) dat eenmaal in de vorm van suikers en vezels door planten werd vastgelegd komt in een organische koolstofkringloop niet meer vrij, maar keert in gebonden vorm terug OP die bodem, om weer als voedsel voor schimmels en zuurstofminnende bodembacteriën te kunnen dienen. Als we voor de verterende organische resten (plantmateriaal en mest) de juiste rijpingsprocedures en de juiste mix (met sporenelementen) toepassen, krijgt het zuurstofminnend bodemleven de ideale grondstof aangereikt met de juiste C/N-verhouding (koolstof/stikstof). Daarmee wordt per hectare steeds meer organische koolstof vastgelegd. Dat is winst, niet alleen in termen van CO2-belasting van de atmosfeer, maar ook van andere broeikasgassen zoals methaan (CH4), die vele malen schadelijker zijn dan CO2.

Het mooie daarin is dus dat
  • als de mest -bij voorkeur gescheiden- direct wordt belucht en behandeld, bijvoorbeeld met een mix van ultrafijne koolstof, bruinkool en gesteentemeel,
  • als ook de beluchting van de bodem weer prioriteit krijgt en
  • als het vee vezelrijker wordt gevoerd (minder krachtvoer),
dit als direct resultaat heeft dat de overmaat aan stikstof in de mest daalt en de kwaliteit van de mest sterk verbetert. Dit wordt veroorzaakt door een hogere C/N-verhouding (12 á 15). waarbij meer stikstof in de vorm van eiwitten kan worden vastgelegd. Daardoor krijgen rottingsprocessen in de mest veel minder kans en worden aerobe omzettingsprocessen veel sneller op gang gebracht. Het probleem van de stank en de stikstofverliezen naar atmosfeer en grondwater verdwijnt daardoor als sneeuw voor de zon en de gewassen worden weer vitaal. Vijf vliegen in één klap! In tabelvorm: zie boven.

Wat mankeert er eigenlijk aan industriële landbouwgrond? Lees het hier

Wat zijn de drie aandachtsgebieden van het NVLV:
Het NVLV spant zich in voor bewustwording en kennisontwikkeling op een drietal praktijkgerichte terreinen:
  • een natuurlijker, op kringlopen gebaseerde land- en tuinbouw propageren, waarin het herstellen van een rijk, zuurstofminnend bodemleven in onze landbouwgronden hoogste prioriteit heeft omdat het bodemleven de natuurlijke bodemvruchtbaarheid op peil houdt: die valt af te lezen aan de hoeveelheid levende humus. Dat is hetzelfde stabiele organische bestanddeel dat de bodem ook in staat stelt zijn water vast te houden en de bodem het meest effectief beschermt tegen erosie. Wat er gebeurt met een dichtgereden bodem waar steeds minder humus (en minder structuur) in zit zien we op de foto hieronder. Voor een statement uit Engeland klikt men hier;

  • regelgeving voorstellen die ontwikkeling van het bodemleven ondersteunt met sturing op parameters die de vitaliteit van een bodem adequaat beschrijven, zoals humusgehalte, poriënvolume, en de activiteit van het aëroob bodemleven. Die moet in de plaats komen van regelgeving die excessen van industriële landbouw (zoals hoge ammoniak- en nitraatemissies) probeert terug te dringen zonder de feitelijke oorzaak aan te pakken: het (te) hoge eiwitgehalte van het veevoer en het niet gescheiden opvangen en behandelen van de vaste en de vloeibare fractie van mest. Daardoor ontstaat stikstofrijke drijfmest, met al zijn bodem-/milieu-onvriendelijke aspecten;
  • burgers ertoe bewegen steeds meer te kiezen met hun vork en hun spade, om de omschakeling naar kringlooplandbouw kracht bij te zetten en te versnellen, als middel om de vitaliteit aan onze voedselgewassen terug te geven en het produceren van gezonde voeding economisch mogelijk te maken.
Zie hierover Michael Pollan en ook dit artikel).
31 juli 2014 - PLOS bevestigt dat intact DNA van gg-gewassen in bloedbaan van de mens komt
5 juni 2014 - Koop PV-panelen met hoge kwaliteit en service via het NVLV en 20 jaar garantie!

.

6 januari 2014 -
9 december 2013 - De regeneratie van uitgeputte, verloren gewaande eco-systemen
10 september 2013 -
Hans Bruinsma van Stichting Agrikos onderzocht de kosmische relatie tussen grondbewerkingstijdstippen en de ontwikkeling van landbouwgewassen: hij vulde de inzichten van Maria Thun op indrukwekkende wijze aan.
Winkelwagen
0 artikelen | € 0,00
»
Zoeken
»
Mijn account
»
Meld u aan als Vriend voor korting op themadagen Bij voorintekening €20 korting op de kook-DVD van Betteke Visserman (en Anna)4 dec D2E/NIOO: Symposium
over 2 plantvoedingsvisies
BARSTEN IN HET a...WAT?




Word lid!

Honingbank

brochure Netwerk VLV

Nieuwe publicaties:
Op weg naar agro-ecologische landbouw en genoeg goed voedsel voor iedereen
door Jelleke de Nooy-van Tol.
Dd. 6 nov 2013, 380 pp.

Levenskracht uit de oceaan:

Boekje 'Bodemgezondheid'
Bodemgezondheid


Quadrupool Academie jaarboek 2012

De samenhang tussen
bodem, plant & gezondheidArtikel dr. E.E. Pfeiffer, 1950

Het vergeten boek over de
kunst van het composterenOorspronkelijke titel: 'The waste products of agriculture'
1931, door Sir Albert Howard



Filter Welkom Vereniging Lidmaatschap Bestuur Wie Wat Waar Agenda en Nieuws Archief 2015 Archief 2014 Archief 2013 Archief 2012 Onderwerpen Gezonde bodems Bemesting? Bodemleven Vitaal water Vitale gewassen, voeding en gezondheid Kringlopen in land-en tuinbouw Boer-Burger en Ecoregio's Dierenwelzijn Nieuwe wetenschap en spiritualiteit Koolstofproblematiek Energievoorziening Biodiversiteit Gentechgewassen HR-gewassen Bt-gewassen Activiteiten Themadagen Eerdere themadagen Workshops en Symposia VoedselAnders-conferentie 2014 Symposium met Cordaid "Welke kennis delen wij?" 28 mei 2013 Lezingen Don Huber oktober 2011 Conferentie Acres USA december 2010 Ledenvergaderingen Nieuwsbulletin Publicaties NVLV Heel de Wereld Levenskracht uit de oceaan Bodemgezondheid QA Jaarboek 2012 Projecten Deelnetwerken Quadrupool Academie Regionaal Landelijk, Thematisch Uitdagingen Sponsoring